Περί των Κατά Χριστιανών Αποσπασμάτων του Πορφυρίου | Αγαθάγγελος Γεωργιάδης (1891)

Το έργο «Περί των κατά Χριστιανών Αποσπασμάτων του Πορφυρίου» του Αγαθάγγελου Γεωργιάδη, το οποίο εκδόθηκε το 1891 στη Λειψία (από τον εκδοτικό οίκο Bär & Hermann), αποτελεί μια σημαντική διδακτορική διατριβή που υποβλήθηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ερλάγγης (Erlangen) στη Γερμανία.

Το Ιστορικό και Φιλοσοφικό Πλαίσιο

Ο Πορφύριος ο Τύριος (περ. 234–305 μ.Χ.) ήταν κορυφαίος νεοπλατωνικός φιλόσοφος και ο πιο διαπρεπής μαθητής του Πλωτίνου. Το «Κατά Χριστιανών» (Adversus Christianos) υπήρξε η πιο συγκροτημένη, λόγια και οξυδερκής πολεμική πραγματεία της αρχαιότητας εναντίον του αναδυόμενου Χριστιανισμού.

Η καταστροφή του έργου: Λόγω της σφοδρότητας της κριτικής του, το πρωτότυπο έργο (αποτελούμενο από 15 βιβλία) καταδικάστηκε και ρίχτηκε στην πυρά το 448 μ.Χ. με αυτοκρατορικό διάταγμα.

Τα διασωθέντα αποσπάσματα: Το περιεχόμενό του διασώθηκε μόνο αποσπασματικά, κυρίως μέσα από τα έργα Χριστιανών απολογητών, που προσπάθησαν να το ανασκευάσουν (όπως ο Μακάριος Μάγνης στο έργο του Αποκριτικός προς Έλληνας, ο Ευσέβιος Καισαρείας, ο Ιερώνυμος κ.ά.).

Το Περιεχόμενο της Διατριβής του Γεωργιάδη

Η μελέτη του Αγαθάγγελου Γεωργιάδη (έκτασης 72 σελίδων στην αρχική της έκδοση) επικεντρώνεται στην κριτική, φιλολογική και ιστορική αξιολόγηση αυτών των διασωθέντων αποσπασμάτων.

Αποκατάσταση και Φιλολογικός Έλεγχος: Εξετάζει τη γνησιότητα των χωρίων που αποδίδονται στον Πορφύριο από τους Χριστιανούς συγγραφείς.

Ανάλυση των Επιχειρημάτων: Αναδεικνύει τη μέθοδο του Πορφυρίου, ο οποίος δεν έκανε μια απλή δογματική επίθεση, αλλά χρησιμοποίησε ιστορικο-κριτική μέθοδο (π.χ. αμφισβητώντας τη γνησιότητα και τη χρονολόγηση του Βιβλίου του Δανιήλ, εντοπίζοντας αντιφάσεις ανάμεσα στα Ευαγγέλια και επικρίνοντας τη χρήση της αλληγορίας από τους Χριστιανούς).

Υπεράσπιση της Εθνικής Θρησκείας: Αναλύει τη φιλοσοφική θέση του Πορφυρίου, ως υπερμάχου του ελληνικού τρόπου σκέψης και της παραδοσιακής εθνικής θρησκείας απέναντι στα χριστιανικά δόγματα.

Η παρούσα έκδοση

Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει ακέραιο το αυθεντικό κείμενο πλήρως ψηφιοποιημένο, σε σύγχρονη γραμματοσειρά και καλαίσθητη φωτοστοιχειοθεσία. Επιπλέον, παρατίθενται έγκυρες μεταφράσεις στην νέα ελληνική όλων των ξενόγλωσσων αναφορών που παρατίθενται στο αυθεντικό κείμενο (κυρίως στην γαλλική γλώσσα). 

Περί των Κατά Χριστιανών Αποσπασμάτων του Πορφυρίου | Αγαθάγγελος Γεωργιάδης. Πρώτη Έκδοση: 1891. Επιμέλεια & Μετάφραση: Ιωάννης Νασιούλας. Εκδόσεις Ελληνική Πρωτοπορία. 2026. ISBN: 978-618-5383-78-7